«Η Ασπίδα του Αχιλλέα»: Το νέο δόγμα αποτροπής των Ενόπλων Δυνάμεων -Θα προστατεύει τη χώρα σε 5 επίπεδα

Για το νέο δόγμα αποτροπής των Ενόπλων Δυνάμεων και το εξοπλιστικό πρόγραμμα 2025-2026 ενημέρωσε ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, την αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το Πεντάγωνο, ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) 2025-2036 έχει ως κύριο στόχο την επαύξηση της μαχητικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων, τηρώντας τα όρια του υφιστάμενου δημοσιονομικού χώρου και ενεργοποιώντας τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής και ναυπηγικής βιομηχανίας σε ποσοστό 25%, με ενσωμάτωση της Καινοτομίας και σύγχρονων τεχνολογιών.

Τα εξοπλιστικάπρογράμματα ομαδοποιούνται σε 4 κύριεςκατηγορίες:

• Απόκτηση νέων Δυνατοτήτων – Μέσων.
• Συστήματα Διοίκησης και Ελέγχου, Επικοινωνιών και Δορυφορικά συστήματα.
• Εν Συνεχεία Υποστήριξη [Follow on Support (FOS)] των νέων αλλά και των υφισταμένων οπλικών συστημάτων με ποσοστό 25% του συνολικού Π/Υ.
• Συντήρηση – Αναβάθμιση – Απόκτηση νέων Υποδομών που συνδέονται με τα νέα Εξοπλιστικά Προγράμματα.

Νέο δόγμα αποτροπής

Στο νέο δόγμα αποτροπής, η «ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ» με τα 5 επίπεδά της θα προστατεύει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Με αυτόν τον τρόπο ο σύγχρονος στόλος των νέων φρεγατών και των αεροσκαφών 4,5ης και 5ης γενιάς απελευθερώνονται από τα στενά όρια της χωρικής υπεράσπισης και αξιοποιούνται πλήρως οι επιχειρησιακές τους δυνατότητες, που περιλαμβάνουν και τα στρατηγικά τους όπλα.

Εμβληματικά προγράμματα

Η «ΑΣΠΙΔΑΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ» αποτελεί μία ολιστικήπροσέγγιση αποτελεσματικής αντιμετώπισηςεχθρικών εναέριων, θαλάσσιων καιυποθαλάσσιων απειλών με την χρήσητεχνητής νοημοσύνης, μέσα από ένανπολυεπίπεδο θόλο 5 επιπέδων: αντιαεροπορικής,αντιβαλλιστικής, anti-drone, αντιπλοϊκήςκαι ανθυποβρυχιακής προστασίας.

Με τα νέα πυραυλικά συστήματα Πυροβολικού επιτυγχάνεται η δραστική αύξηση του βεληνεκούς και η δυνατότητα πληγμάτων σε στρατηγικό βάθος, με ακρίβεια. Εκτοξεύουν διάφορα πυρομαχικά ανάλογα με τη φύση και την αξία του στόχου. Ταυτόχρονα, θα διαθέτουν και αντιπλοϊκές ικανότητες. Το αυξημένο βεληνεκές παρέχει την δυνατότητα επικάλυψης ενίσχυσης και υποστήριξης με πυρά γειτονικών περιοχών. Αυτό σημαίνει την ευχερή δυνατότητα υποστήριξης απομακρυσμένων νήσων, μικρονήσων και βραχονησίδων καθώς και αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ των κυρίων νήσων.

Βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία του ΥΠΕΘΑ με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για την απόκτηση γεωστατικού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών. Επίσης, υφίσταται πρόγραμμα για προμήθεια συστημάτων διεξαγωγής κυβερνοπολέμου και επιχειρήσεων στο ηλεκτρονικό φάσμα, τα οποία θα εξοπλίσουν την μονάδα κυβερνοπολέμου «1864» και τις νέες μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου.

Η διασύνδεσηόλων των οπλικών συστημάτων, πλατφορμώνκαι αισθητήρων θα επιτευχθεί με ένακοινό και ενοποιημένο σύστημα Διοίκησηςκαι Ελέγχου, το οποίο θα αξιοποιείσυστηματικά την τεχνητή νοημοσύνη, μεσκοπό την ανάλυση πληροφοριών, τηνεκμετάλλευση τους στην διαδικασία λήψηςαπόφασης και εμπλοκής στόχων ανάλογαμε την σπουδαιότητα και προτεραιότητατης απειλής.

Συστατικότης ανάπτυξης του εν λόγω συστήματοςαποτελεί και η ύπαρξη αξιόπιστωνσύγχρονων κρυπτογραφημένων συστημάτωνεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων τωνδορυφορικών.

Ηαναβάθμιση του εξοπλισμού που θα φέρειο σύγχρονος μαχητής θα τον καθιστάισχυρό και αποτελεσματικό ώστε να μπορείνα ανταποκριθεί στο σύγχρονο και διαρκώςμεταβαλλόμενο και απρόβλεπτο πεδίομάχης. Η αρχιτεκτονική της αναβάθμισηςστηρίζεται σε πέντε επίπεδα, την επιβίωση,την επικοινωνία, την επίγνωση, τηνευελιξία και την ισχύ πυρός.

Τα μαχητικάαεροσκάφη 4,5ης και 5ης γενιάς (F-35, RAFALE,VIPER) συνδυάζουν διαλειτουργικότητα,χαμηλή ανιχνευσιμότητα από ραντάρ,υψηλές επιδόσεις και αυξημένη ακτίναδράσης. Διαθέτουν εξελιγμένα στρατηγικάόπλα αποτροπής μεγάλης εμβελείας,προηγμένο ραντάρ τύπου AESA (ActiveElectronically Scanned Array), συστήματα ηλεκτρονικούπολέμου και πληθώρα προηγμένων αισθητήρων,που παρέχουν ολοκληρωμένη εικόνα σεπραγματικό χρόνο.

Οι νέεςΦρεγάτες καθώς και οι προςαναβάθμιση/εκσυγχρονισμό, αυξάνουνκατακόρυφα τη δυνατότητα να επιχειρούμεστο Αιγαίο και στην ευρύτερη περιοχήτης Ανατολικής Μεσογείου και πέραναυτής προβάλλοντας την απαραίτητη ισχύ.Ενσωματώνουν καινοτόμες τεχνολογίεςδιασυνδεδεμένες μέσω ενός δικτυοκεντρικούΣυστήματος Διοίκησης και Ελέγχου. Θαδιαθέτουν αντιαεροπορικά συστήματαπου θα δημιουργούν μια αποτελεσματικήομπρέλα προστασίας μεγάλης εμβέλειας,καθώς και δυνατότητα βολής πυραύλωντύπου κρούζ (scalp naval), για να πλήττουνστρατηγικούς στόχους σε βάθος. Οιαντιπλοϊκοί πύραυλοι θα αντιμετωπίζουντις απειλές στην επιφάνεια της θάλασσας,ενώ τα πλέον σύγχρονα συστήματαανθυποβρυχιακού πολέμου, σε συνδυασμόμε τα ελικόπτερα MH-60 ROMEO, θα έχουν τηνδυνατότητα να εμπλέκουν οιονδήποτευποβρύχιο στόχο.

Σοβαρά υπόψηέχει ληφθεί και ο εκσυγχρονισμός τουστόλου. Για το σκοπό αυτό υφίσταταιπρόγραμμα εκσυγχρονισμού των υφιστάμενωνμέσων του ΠΝ (Φρεγάτες, Υποβρύχια, ΤαχέαΠεριπολικά), προμήθειας δύο φρεγατών«FREMM», καθώς και πρόσκτηση νέων υποβρυχίωνκαι παράκτιων περιπολικών.

Αμυντική καινοτομία και τεχνολογία

Μέσω τουΕλληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας(ΕΛΚΑΚ) και του νεοσύστατου ΣΤ’ ΚλάδουΜετεξέλιξης, Καινοτομίας και ΑμυντικήςΤεχνολογίας του ΓΕΕΘΑ, δημιουργούνταιοι προϋποθέσεις εισόδου των ΕνόπλωνΔυνάμεων στο διεθνές περιβάλλον ΑμυντικήςΚαινοτομίας, με σκοπό την κάλυψηεπιχειρησιακών αναγκών, μέσω προγραμμάτωνΈρευνας και Ανάπτυξης (συμπληρωματικώντου ΜΠΑΕ) και την ενίσχυση του εγχώριουοικοσυστήματος Αμυντικής Τεχνολογίας.Στο πλαίσιο αυτό έχει ήδη εγκατασταθείσε φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού τοολοκληρωμένο σύστημα anti-drone «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ»,το οποίο αποτελεί προϊόν συνεργασίαςτου ΕΛΚΑΚ με την ΕΑΒ και έχει δοκιμαστείμε επιτυχία κατά την επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ».

Επίσης, τηνπαρούσα χρονική περίοδο ήδη έχουνσυναφθεί με τον ΕΛΚΑΚ οι συμβάσεις γιατέσσερα προγράμματα, ενώ έχουν προκηρυχθείγια προκαταρκτική διαβούλευση καιανταγωνιστικό διάλογο, τα παρακάτωέργα:

• Ανάπτυξη Συστήματος Διαχείρισης Μάχης,
• Ανάπτυξη Μη Επανδρωμένων Θαλασσίων Σκαφών Επιφανείας (USV), ​
• Ανάπτυξη Μεταφερόμενου και Δυναμικά Αναπτυσσόμενου Συστήματος Επιτήρησης,
• Ανάπτυξη Συστήματος Περιορισμού Μεταβατικών Υπερτάσεων,
• Ανάπτυξη Μη Επανδρωμένου Αεροσκάφους Μεταφοράς Φορτίου,
• Ανάπτυξη Συστήματος Εναέριας Επιτήρησης με Χρήση Ακουστικών Αισθητήρων.

Μέτρα ενίσχυσης διαφάνειας

Στο πλαίσιοενίσχυσης της διαφάνειας, στις προμήθειεςαμυντικού υλικού προωθούμε την δημιουργίαενός πλαισίου θεσμικής θωράκισης τηςΓενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμώνκαι Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), με τα παρακάτωμέτρα:

• Επιλογή του Δντή και του Υδντή της ΓΔΑΕΕ από ε.ε. Αξκούς μετά από πρόταση του ΓΕΕΘΑ
• Νομική υποστήριξη ΓΔΑΕΕ μέσω σύστασης Ειδικού Γραφείου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ)
• Αλλαγή του τρόπου τοποθέτησης - στελέχωσης της ΓΔΑΕΕ (μεγαλύτερος χρόνος παραμονής των στελεχών - στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό – οργάνωση σεμιναρίων)

Επιπλέον,ενισχύεται η ΥΕΥ με:

• Τροποποίηση Προεδρικού Διατάγματος σύστασης και λειτουργίας της ΥΕΥ
• Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΥΕΥ και ΑΑΔΕ, για την απόκτηση δυνατότητας ελέγχου σε θέματα εξοπλισμών, συνεργασία και παροχή εκπαίδευσης
• Τοποθέτηση Στρατιωτικού Εισαγγελέα στην ΥΕΥ
• Νομοθετική ρύθμιση για τη δυνατότητα άρσης του τραπεζικού απορρήτου
• Δυνατότητα πρόσβασης στον έλεγχο περιουσιακής κατάστασης φυσικών προσώπων των ΕΔ

Παράλληλα,σε ότι αφορά την ενεργοποίηση της ΕιδικήςΔιαρκούς Επιτροπής Εξοπλιστικώνπρογραμμάτων & Συμβάσεων στιςΔιαδικασίες Υλοποίησης ΕξοπλιστικώνΠρογραμμάτων, δρομολογούνται τα κάτωθι:

• Απολογιστική ενημέρωση της Επιτροπής ανά εξάμηνο και για το σύνολο των εξοπλιστικών προγραμμάτων που θα ενεργοποιούνται – Ενημέρωση εκτάκτως όποτε ζητηθεί
• Νομοθετική ρύθμιση διατύπωσης γνώμης της Επιτροπής, για την ενεργοποίηση και κατακύρωση εξοπλιστικών προγραμμάτων αξίας άνω των 10 εκ. € αντί 30 εκ. €, όπως ισχύει σήμερα.

Νίκος Δένδιας: Δε ζητούμε να εγκρίνετε δαπάνες, αλλά έναν σχεδιασμό. Δεν ήρθε κανείς να ζητήσει να εγκρίνετε δισ.

«Για πρώτη φορά η Βουλή θα ενημερωθεί για το μακροπρόθεσμο 12ετές πρόγραμμα και για τις προβλέψεις για οκτώ ακόμα χρόνια για τον εξοπλισμό της χώρας» ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μιλώντας στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Παράλληλα, επέκρινε την αντιπολίτευση ότι από το 2010 που υπάρχει αυτή η πρόβλεψη, δεν έχει πράξει ποτέ κάτι ανάλογο.

«Όταν κυβερνήσατε δεν κάνατε το ίδιο, ενώ ο νόμος σας το επέβαλε. Έρχεστε με υψωμένο το δάχτυλο να μας πείτε ότι κακώς σας ενημερώνουμε;» διερωτήθηκε ο υπουργός, ο οποίος, απευθυνόμενος προς τον Μιχάλη Κατρίνη, συνέχισε λέγοντας «εγκαλούμαστε γιατί κάνουμε αυτό που δεν κάνατε εσείς; Τη δική σας υποχρέωση δεν την εκτελέσατε».

Ο Νίκος Δένδιας ξεκαθάρισε ότι «δεν ζητούμε να εγκρίνετε δαπάνες, αλλά έναν σχεδιασμό. Δεν ήρθε κανείς να ζητήσει να εγκρίνετε δισ.», ενώ, όπως σημείωσε, το αίτημά τους «δεν αντέχει σε κριτική», καθώς «δεν είναι δυνατόν οι ενημερώσεις να διανέμονται προκαταβολικά, ενώ βρίσκεται εδώ όλη η στρατιωτική ηγεσία για να σας ενημερώσει».

Ακόμη, εξήγησε πως εφόσον δεν έχει υπάρξει διαπραγμάτευση, δε θα μπορούσε να υπάρχει περισσότερη πληροφόρηση σε αρχική φάση και υπογράμμισε πώς «η κυβέρνηση δεν συννομοθετεί».

Μετά την απόρριψη του αιτήματος για αναβολή της συζήτησης, ακολούθησε η απόρρητη ενημέρωση του Νίκου Δένδια σε μια συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών.

Από την πλευρά της, σύσσωμη η αντιπολίτευση ζήτησε αναβολή της συζήτησης μέχρι να δοθούν στους βουλευτές αναλυτικά στοιχεία για το κάθε πρόγραμμα.

Το ζήτημα της αναβολής έθεσε πρώτος ο αρμόδιος τομεάρχης του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης, αίτημα με το οποίο στη συνέχεια συμφώνησαν και τα άλλα κόμματα.

Ο Μιχάλης Κατρίνης ζήτησε πλήρη ανάλυση των προγραμμάτων, ώστε η ενημέρωση για το 12ετή προγραμματισμό να είναι, όπως είπε, «σύννομη», υπογραμμίζοντας πως ο ρόλος της επιτροπής Εξοπλιστικών δεν είναι «διακοσμητικός», ούτε «διεκπεραιωτικός», αλλά «κρίσιμος και ουσιαστικός».

Στη συνέχεια ο Συμεών Κεδίκογλου από το ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε «έκπληκτος», καταγγέλλοντας πως ο φάκελος που έλαβαν τα μέλη της επιτροπής περιλαμβάνει «απόρρητα πράγματα που έχουν διαρρεύσει ήδη στις ιστοσελίδες και επιχειρήματα σχολικής έκθεσης, επιπέδου Γυμνασίου», όπως είπε.